/
news/အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္က်န္းမာေရး/သားဥအိမ္-ျဖတ္ထုတ္ျခင္း

သားဥအိမ္ ျဖတ္ထုတ္ျခင္း

Category
အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္က်န္းမာေရး

          အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ သားအိမ္ တစ္ဖက္တစ္ခ်က္ရွိ သားဥအိမ္ 2 လံုးအနက္ 1 လံုးကိုျဖစ္ေစ၊ 2 လံုးလံုးကိုျဖစ္ေစ ျဖတ္ေတာက္ထုတ္ပစ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သားဥအိမ္ကင္ဆာနဲ႔ သားအိမ္အလႊာ ေနရာလြဲမွားျခင္း စတဲ့ ေရာဂါအေျခအေနေတြကို ကာကြယ္ဖို႔၊ ကုသဖို႔ လုပ္ေလ့ရွိေပမယ့္ သူ႔မွာလည္း သူ႔အက်ိဳးအျပစ္ေတြ ရွိတာေၾကာင့္ မျဖတ္ေတာက္ မခြဲစိတ္ခင္ ဆရာဝန္နဲ႔ ေသခ်ာတိုင္ပင္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။

          ခြဲစိတ္ျဖတ္ေတာက္တာဟာ နာရီပိုင္းေလာက္ပဲ ၾကာတာျဖစ္ၿပီး နာလန္ျပန္ထူဖို႔ ၾကာခ်ိန္ကေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူတတ္ပါဘူး။ ဒီလိုနာလန္ထူခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုအပ္တာေၾကာင့္ မလိုလားအပ္တဲ့ ေဘးဥပါဒ္ေတြ မျဖစ္ရေလေအာင္ ဆရာဝန္ကို ႀကိဳတင္ၿပီး တိုင္ပင္ေမးျမန္းထားသင့္ပါတယ္။

          သားဥအိမ္ ျဖတ္ေတာက္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြကေတာ့ -

●        သားအိမ္အလႊာ ေနရာလြဲမွားျခင္းကို ကုသရန္

●        ေနရာလြဲမွား သေႏၶတည္ျခင္းကို ေလ်ာ့နည္းရန္

●        အမ်ိဳးသမီး မ်ိဳးပြားအဂၤါစု ပိုးဝင္ျခင္းကို ကုသရန္

●        သားဥအိမ္တြင္း အရည္အိတ္၊ ျပည္တည္နာနဲ႔ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားကို ဖယ္ရွားရန္

●        ရင္သားကင္ဆာကဲ့သို႔ ကင္ဆာအခ်ိဳ႕ကို အားေပးတဲ့ Estrogen ထုတ္လုပ္မႈကို ဟန္႔တားဖယ္ရွားရန္

          BRCA1 ၊ BRCA2 စတဲ့ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ gene ေတြကုိ သယ္ေဆာင္ထားတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈအေနနဲ႔ သားဥအိမ္ ျဖတ္ေတာက္ထားေလ့ ရွိပါတယ္။

 

>>    ဘာေတြ ႀကိဳေတြးထားရမလဲ?

          ခြဲစိတ္မႈေတြ မလုပ္ခင္နဲ႔ လုပ္ၿပီးခ်ိန္မွာ ဘာေတြေရွာင္ရ၊ ေဆာင္ရမယ္ ဆိုတာေတြကို ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးရပါမယ္။

          ခြဲစိတ္မႈမတိုင္မီမွာ -

●        ခႏၶာကိုယ္ စမ္းသပ္မႈ

●        ေသြးစစ္ျခင္း

●        ဆီးစစ္ျခင္း

●        ကြန္ပ်ဴတာဓာတ္မွန္ CT scan

●        တယ္လီေဗးရွင္းဓာတ္မွန္ Ultrasound စတဲ့ စမ္းသပ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ရပါမယ္။

          သားဥအိမ္ထုတ္ရာမွာ ဗိုက္ဖြင့္ၿပီး ထုတ္တဲ့နည္းလမ္းရွိသလို ဗိုက္မဖြင့္ဘဲ မွန္ေျပာင္းနဲ႔ထုတ္တဲ့ နည္းလမ္းလည္း ရွိပါေသးတယ္။ နည္းလမ္း 2 မ်ိဳးလံုးဟာ နာရီအနည္းငယ္မွ်သာ ၾကာေပမယ့္ ခြဲစိတ္ၿပီးေနာက္ ေဆး႐ံုမွာ ဘယ္ႏွရက္ ေနရမယ္ဆိုတာကေတာ့ ေျပာရခက္ပါတယ္။ လူနာအေျခအေန၊ ခ်ဳပ္႐ိုးအေျခအေနေတြေပၚမွာ မူတည္ၿပီး 1 ရက္ကေန ရက္ေပါင္းမ်ားစြာတိုင္ေအာင္ ေနရႏိုင္ပါတယ္။

 

>>    ဗိုက္ဖြင့္ၿပီး သားဥအိမ္ထုတ္ျခင္း

          ဒီနည္းလမ္းမွာ ဗိုက္ခြဲၿပီး အထဲက ဝမ္းဗိုက္ႂကြက္သားေတြကို ေသခ်ာဖယ္ရွားရပါတယ္။ ေသြးထိန္းတဲ့အေနနဲ႔ ေသြးေၾကာေတြကို ခဏတာ ခ်ည္ထားၿပီးမွ သားဥအိမ္ကို ဖယ္ထုတ္ၿပီး ဗိုက္ ျပန္ပိတ္လိုက္ပါတယ္။

 

>>    မွန္ေျပာင္းျဖင့္ သားအိမ္ထုတ္ျခင္း

         မွန္ေျပာင္းျဖင့္ သားအိမ္ထုတ္ရာမွာ ခ်က္နားမွာ ခြဲရာေသးေသးေပးၿပီး နန္းႀကိဳးမွ်င္လို ႀကိဳးေလးကို အထဲထည့္လိုက္ပါတယ္။ ဒီႀကဳိးမွာပါတဲ့ ကင္မရာေသးေသးေလးက အထဲက ကလီစာေတြကို ျမင္ေတြ႕ေစႏိုင္ၿပီး သားဥအိမ္ကို ျဖတ္ေတာက္ႏိုင္ပါတယ္။

          ဒီနည္းဟာ ဗိုက္ဖြင့္ထုတ္တဲ့ နည္းထက္စာရင္ ခ်ဳပ္႐ိုးနည္းၿပီး နာလန္ထူ ျမန္ေစႏိုင္ပါတယ္။

 

>>    ခြဲစိတ္ၿပီးေနာက္

          ခြဲစိတ္ၿပီးေနာက္ အိမ္ျပန္ေရာက္တဲ့အခါ ျပဳစုေပးဖို႔ အေဖာ္တစ္ေယာက္ လိုအပ္ပါတယ္။

          ခြဲစိတ္မႈ အမ်ားစုဟာ အနည္းဆံုး 2 ပတ္ကေန 3 ပတ္ေလာက္ထိ အလုပ္က အနားယူဖို႔ လိုပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ရက္ခ်ိန္း ပံုမွန္ျပန္ျပဖို႔လည္း အေရးႀကီးပါတယ္။

 

>>    နာလန္ထဖို႔ ဘယ္ေလာက္ၾကာမလဲ?

          ဒီအခ်က္ဟာ ခြဲစိတ္နည္း အပါအဝင္ အျခားအခ်က္ေပါင္း မ်ားစြာတို႔အေပၚ မူတည္ေနပါတယ္။ မွန္ေျပာင္းနဲ႔ ထုတ္တဲ့အခါ ေဆး႐ံုမွာ 1 ရက္တည္းေန႐ံုနဲ႔ ရေပမယ့္ ဗိုက္ဖြင့္ထုတ္တဲ့အခါမွာေတ့ာ 2 ရက္နဲ႔အထက္ေတာ့ အနည္းဆံုး ေနရႏိုင္ပါတယ္။

          အျမန္ ျပန္လည္သက္သာလာေအာင္ နည္းလမ္းေကာင္းေတြကေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူႏိုင္ေပမယ့္ အနည္းငယ္မွ် ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

●        မခြဲစိတ္မီနဲ႔ ခြဲစိတ္ၿပီး နာလန္ထူကာလတြင္ အနားယူျခင္း

●        အသက္႐ွဴ ေလက်င့္ခန္း ျပဳလုပ္ျခင္း

●        အေလးအပင္ မျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္လုပ္ျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း

●        ခင္ပြန္းနဲ႔ အတူေနျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း

●        တန္ပြန္ အမ်ိဳးသမီးအသံုးအေဆာင္ကို ေရွာင္ျခင္း

●        ဝမ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ ကာကြယ္ျခင္း

●        အနာ ပိုးမဝင္ေအာင္ ကာကြယ္ျခင္း (ဥပမာ - ေရခ်ိဳးျခင္း၊ အဝတ္ က်ပ္က်ပ္ဝတ္ျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း)

          ဆရာဝန္ကလည္း ခ်ဳပ္႐ိုးေနရာကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္တာ၊ ေျခာက္ေသြ႕ေအာင္ထားတာ၊ ပိုး ဝင္/မဝင္ ေစာင့္ၾကည့္တာ စတဲ့ ဘယ္လိုဂ႐ုစိုက္ရမယ္ ဆိုတာေတြကို ေသခ်ာရွင္းျပေပးပါလိမ့္မယ္။

 

>>    ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ ဆိုးက်ိဳးမ်ား

          အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ဖို႔၊ ကုသဖို႔အတြက္ သားဥအိမ္ကို ျဖတ္ေတာက္ေလ့ ရွိၾကေပမယ့္ ဒီလိုျဖတ္ေတာက္တာေၾကာင့္လည္း အျခားဆိုးက်ိဳးေတြ ရေစႏိုင္တတ္ပါတယ္။

          ႀကီးႀကီးမားမား ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြေတာ့ ရေလ့မရွိေပမယ့္ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြ၊ အဝလြန္ေနသူေတြနဲ႔ ဆီးခ်ိဳရွိသူေတြမွာ ခြဲစိတ္ျခင္းရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။

          ဒါ့အျပင္ အရင္က တင္ပဆံုေအာက္ပိုင္း ခြဲစိတ္ဖူးသူေတြနဲ႔ ေရာဂါပိုးဝ င္ဖူးသူေတြမွာ ဆိုးက်ိဳးေတြ ပိုခံစားရႏိုင္ပါတယ္။

          သားဥအိမ္ 2 လံုးလံုး ထုတ္လိုက္သူေတြမွာ လံုးဝကိုယ္ဝန္မေဆာင္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကေလး လိုခ်င္ေသးသူေတြမွာေတ့ာ အျခားနည္းလမ္းေတြနဲ႔ အစားထိုးကုသဖို႔ တိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

>>    ခြဲစိတ္ျခင္းရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား

         ခြဲစိတ္ျခင္းေၾကာင့္ -

●        ေသြး အလြန္အကြၽံထြက္ျခင္း

●        ပိုးဝင္ျခင္း

●        အမာရြတ္ျဖစ္ျခင္း

●        အာ႐ံုေၾကာ ထိခိုက္ျခင္း

●        အႀကိတ္ေပါက္ထြက္ျခင္း

●        ဆီးလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ အျခားအဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြ ထိခိုက္မိျခင္း

●        ဝမ္းဗိုက္ႁကြက္သားေတြ အားနည္းသြားတဲ့အတြက္ အူကြၽံႏိုင္ျခင္း

●        ရွားရွားပါးပါး ေမ့ေဆးေပးၿပီးခ်ိန္မွာ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ႏွလံုးျပႆနာေတြ ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

 

>>    ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲမ်ား

          ေသြးဆံုးခ်ိန္မတိုင္မီ သားဥအိမ္ ထုတ္ပစ္သူေတြမွာ ေသြးဆံုးျခင္းရဲ႕လကၡဏာေတြ မခံစားရေလေအာင္ ေဟာ္မုန္းေဆးေတြ ေသာက္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဟာ္မုန္းေဆးေတြဟာလည္း စိတ္ဓာတ္ အတက္အက်ျမန္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း စတဲ့ ဆိုးက်ိဳးေတြ ခံစားရႏိုင္ပါေသးတယ္။

          ဒီလို ေဟာ္မုန္းေဆးေတြ မေသာက္ဘဲ ေသြးဆံုးတဲ့အတိုင္း ေနလိုက္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းေဆး လို၊ မလို ဆိုတာဟာ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူႏိုင္တာေၾကာင့္ သားဥအိမ္ မျဖတ္ခင္ကတည္းက ေဟာ္မုန္းေဆးေတြ ေသာက္သင့္၊ မေသာက္သင့္ကို ဆရာဝန္ကို တိုင္ပင္ေမးျမန္းသင့္ပါတယ္။

 

>>    အ႐ိုးပြျခင္း

          သားဥအိမ္ 2 ဖက္လံုး ျဖတ္ေတာက္လိုက္တဲ့အခါ ခႏၶာကိုယ္က Estrogen ေဟာ္မုန္း မထုတ္ႏိုင္ေတာ့တဲ့အတြက္ အ႐ိုးပြၿပီး အ႐ိုးေတြ အားနည္း ကၽြတ္ဆတ္လာၿပီး အ႐ိုးက်ိဳးဖို႔ ပိုအခြင့္အလမ္း မ်ားလာပါေတာ့တယ္။

 

>>    အသက္ရွင္ႏႈန္း

          အသက္ 50 မတိုင္မီ သားဥအိမ္ 2 ဖက္လံုး ထုတ္လုိက္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အသက္ 50 အထိ သားဥအိမ္ ရွိေနဆဲျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ပိုၿပီးအသက္တိုႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

          သားဥအိမ္ 2 ဖက္လံုး ျဖတ္ေတာက္သူေတြမွာ သားဥအိမ္ကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာေတြ အျဖစ္နည္းသြားေစေပမယ့္ အျခားေရာဂါေတြေၾကာင့္ ေသႏႈန္းကိုေတာ့ ပိုမ်ားေစလာႏိုင္တယ္လု႔ိ ဆိုပါတယ္။

          ဘယ္လိုပဲဆိုဆို BRCA1 ၊ BRCA2 မ်ိဳး႐ိုးဗီဇကို သယ္ေဆာင္ထားသူေတြမွာေတာ့ ျဖတ္ေတာက္ခြဲစိတ္ျခင္းက အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ျဖတ္ေတာက္ထုတ္လိုက္ျခင္းျဖင့္ ကင္ဆာေရာဂါေတြေၾကာင့္ ေသႏႈန္း 80% ေလ်ာ့က်သြားသလို အျခားအေၾကာင္းအရာေတြ အားလံုးေၾကာင့္ ေသႏႈန္း 77% ေလ်ာ့က်သြားေစႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

          ဒါေၾကာင့္ အေရးႀကီးတာက သားဥအိမ္ မျဖတ္ေတာက္မီမွာ ဆရာဝန္နဲ႔ အႀကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ဖို႔ အႀကံျပဳပါတယ္။

 

>>    ႐ႈျမင္သံုးသပ္ခ်က္

          တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ သားဥအိမ္ ျဖတ္ေတာက္ျခင္းက အသက္ကယ္ေဆးတစ္ခု ျဖစ္ေနႏိုင္ေပမယ့္ သားအိမ္နဲ႔ သားဥအိမ္ က်န္းက်န္းမာမာနဲ႔ အေကာင္းအတိုင္း ရွိေနရင္ေတာ့ ခြဲစိတ္ျခင္းရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးေတြကို ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီးမွ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။

          ခြဲစိတ္ၿပီးခ်ိန္မွာလည္း နာလန္ထခ်ိန္ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ကြာျခားႏိုင္တာေၾကာင့္ ေသခ်ာအနားယူေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ အိမ္ျပန္ေရာက္ၿပီး ရက္ပိုင္းေလာက္ကို အိပ္ရာကထတာ၊ စားတာေသာက္တာ ကူညီေပးဖို႔ အေဖာ္တစ္ေယာက္ေတာ့ လိုအပ္ပါတယ္။

          သားဥအိမ္ တစ္ဖက္တည္း ျဖတ္ေတာက္ထားသူေတြမွာ သားဥအိမ္တစ္ဖက္နဲ႔ သားအိမ္ အေကာင္းအတိုင္း ရွိေနေသးတာေၾကာင့္ ထူးထူးျခားျခား ဘာမွျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ႏွစ္ဖက္လံုး ျဖတ္ေတာက္ထားသူေတြမွာေတာ့ ႀကီးႀကီးမားမား အေျပာင္းအလဲေတြကို ႀကံဳေတြ႕ရမွာပါ။

          ဒါေၾကာင့္ ခြဲစိတ္ၿပီးခ်ိန္မွာ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ေတြနဲ႔ ဘာလကၡဏာေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တယ္ ဆိုတာကို ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

Dr. Emerald (www.drmyanmar.com)