/
news/ဆရာ၀န္ႀကီးမ်ား-၏-ေဆာင္းပါးမ်ား/အသက္ကေလးရယ္တဲ့-ရွည္ေစလို

အသက္ကေလးရယ္တဲ့ ရွည္ေစလို

Category
ဆရာ၀န္ႀကီးမ်ား ၏ ေဆာင္းပါးမ်ား
Author
ေဒါက္ေထြး (ေဆး/မန္း)

ဇီ၀  ။    ။ ကိုဒီဃေရ … ႏုပ်ိဳက်န္းမာသက္ရွည္ေဆးကို လူေတြရွာေဖြေနၾကတာ နည္းအသြယ္သြယ္ ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေလ့လာဖတ္မွတ္ဖူးတယ္ဗ်၊ အသက္ 30 အရြယ္ေရာက္လာတဲ့သူေတြကလည္း ဆယ္ေက်ာ္သက္ေလးလို ႏုခ်င္တာပဲ။ အသက္ 50 ေက်ာ္ 60 အရြယ္လူေတြကလည္း လက္ရွိေရာက္ေနတဲ့ အသက္ထက္ ႏုေအာင္ေနထုိင္သြားလာခ်င္ျပန္တာပဲ မဟုတ္လားဗ်ာ။ ေလ့လာသုေတသနျပဳခ်က္မ်ားစြာအရ လည္း ႏုပ်ိဳက်န္းမာလာေအာင္ လူေတြေဆာင္ရြက္ၾကရာမွာ “ေနာက္က်သြားၿပီ” ဆုိတာ မရွိဘူးဆုိပဲ။ ခုသိရင္ ခုစလုပ္ လိုက္နာက်င့္သံုးလိုက္ပါတဲ့။

ဒီဃ ။    ။ ကိုဇီ၀ေျပာတဲ့အတိုင္းဆို အသက္ရွည္က်န္းမာေစလိုရင္ ဘာေတြလုပ္ရမလဲဗ်ာ၊ မအို မနာရေလေအာင္ ဘာေတြေရွာင္ရမလဲဗ်ာ

ဇီ၀  ။    ။ ခင္ဗ်ားေမးခြန္းထဲကအတိုင္း ေရွာင္ရန္၊ ေဆာင္ရန္ေတြအမ်ားႀကီးထဲက ဒီတစ္ပတ္ေတာ့ ေရွာင္ရမဲ့ မလုပ္သင့္ေတာ့တဲ့ ခ်က္ေတြေျပာျပခ်င္တယ္။

ဒီဃ ။    ။ ဒါဆုိရင္ အစားအေသာက္နဲ႔ အေနအထုိင္ကအဓိကျဖစ္မွာေပါ့ေနာ္

ဇီ၀  ။    ။ မွတ္တာေပါ့ဗ်ာ၊ လူတုိင္းမွာ (1) မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ၊ (2) အစားအေသာက္နဲ႔ (3) ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ။ ဒီ 3 ခ်က္ဟာ က်န္းမာအသက္ရွည္ႏုပ်ိဳစြာ ေနထိုင္သြားဖုိ႔အေရးႀကီးဆံုးပဲဗ်၊ နံပါတ္ (1) မ်ိဳး႐ိုးဗီဇေၾကာင့္ျဖစ္လာ တဲ့ ျပႆနာေတြကိုေတာ့ ေရွာင္လႊဲမရဘူး။ မ်ိဳး႐ိုးျပႆနာကိုသာ အျပစ္တင္ရေတာ့မွာဗ်၊ ဒါေပမဲ့ နံပါတ္ (2) အစားအေသာက္နဲ႔ နံပါတ္ (3) ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈကေတာ့ လူတိုင္းအေျပာင္းအလဲလုပ္ေပးႏုိင္တာမို႔ ဒီ 2 ခ်က္ကို အထူးအေလးေပးသင့္တယ္ မဟုတ္လား၊ ကဲ … မလုပ္သင့္တဲ့အခ်က္ နံပါတ္ (1) ကေတာ့ အစားအေသာက္နဲ႔ ဆုိင္တယ္ဗ်၊ ဘာေတြဆက္မလုပ္ဘဲရပ္သင့္တာလဲဆုိရင္ ၾကာရွည္အထားခံေအာင္လုပ္ထားတဲ့ အစားအစာေတြ မစားသင့္ေတာ့ဘူးဗ်။

ဒီဃ ။    ။ ဟုတ္ပါတယ္၊ တကယ္ေတာ့ စည္သြတ္ဘူးေတြ၊ ၀က္အူေခ်ာင္း၊ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ေတြ၊ မုန္႔အေျခာက္အျခမ္းေတြ၊ ငါးပိငါးေျခာက္၊ ပဲငံျပာရည္ စတဲ့စားစရာေတြဟာ ဆားအေတာ္မ်ားလြန္းတယ္ဗ်၊ အလြယ္တကူ ခ်က္လို႔ရ၊ ထားလို႔ရေတာ့ ေန႔တိုင္းေစ်းမသြားခ်င္လို႔ တစ္ပတ္စာ၀ယ္ၿပီး အိမ္ကေရခဲေသတၱာထဲ ထားစားတာမေကာင္းမွန္းသိလ်က္နဲ႔ အက်င့္မေျပာင္းလဲႏုိင္ေသးတာလို႔ဆုိရမလား၊ ဒီလိုေတြလုပ္တာ ႏွစ္ 20၊ ႏွစ္ 30 ေလာက္ရွိလာၿပီ၊ ဒီလိုၾကာရွည္ခံ အစားအစာေတြေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ က်န္းမာေရးျပႆနာေတြကို ေဆးသိပၸံပညာရွင္ေတြကလည္း သတိေပးလာတာ ဆယ္စုႏွစ္မကေတာ့ဘူး မဟုတ္လား၊ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္နဲ႔ ဆားေပါ့ေပါ့ခတ္ခ်က္စားႏုိင္တဲ့ ငါး၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ဥအမ်ိဳမ်ိဳးလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာ ေစ်းမႀကီးလွဘူးဆိုေျပာႏုိင္ေသးတယ္။ ပင္လယ္ငါးေတြဆို ေစ်းခ်ိဳေသးတယ္၊ လူတိုင္းစားႏုိင္ေသးတယ္၊ ကဲ …. ေနာက္တစ္ခ်က္ကေရာဗ်ာ

ဇီ၀  ။    ။ အစားအစာေတြၿပီးေတာ့ နံပါတ္ (2) အခ်က္က ေဆးလိပ္ေပါ့ဗ်ာ၊ ေဆးလိပ္မေကာင္းေၾကာင္း သိေပမဲ့မေသာက္ရ၊ မ႐ွဴ႐ႈိက္ရ မေနႏုိင္စြဲလာၿပီဆုိရင္ေတာ့ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းျပႆနာေတြနဲ႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာ က်ဥ္းေရာဂါေတြ မုခ်ေရာက္လာေတာ့မွာဗ်၊ ခုသိ အခုေဆးလိပ္ျဖတ္လုိက္တာနဲ႔ အခ်ိန္မီအဲဒီေရာဂါေတြ တားလိုက္တာေပါ့။ ႏွစ္ရွည္လမ်ားေဆးလိပ္ေသာက္တဲ့သူေတြမွာ အဆုတ္ကင္ဆာနဲ႔ ေ၀ဒနာေတြခံစားရၿပီး အသက္အႏၲရာယ္ျဖစ္တဲ့အထိ ဒုကၡေရာက္ၾကရတယ္။ ေဆးလိပ္ေငြ႔ကင္းစင္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ မိသားစုအသိုင္းအ၀ိုင္းေလးျဖစ္မွ ကိုယ့္မိသားစု၀င္ေတြလည္း အဆုတ္ကင္ဆာက ေ၀းေ၀းေရွာင္ႏုိင္မွာဗ်။

ဒီဃ ။    ။ ေဆးလိပ္မေသာက္ရပါဘဲ အဆုတ္ကင္ဆာျဖစ္ရတာဟာ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေဆးလိပ္ေငြ႔ေတြ ရွိေနလို႔ေပါ့။ လမ္းသြားရင္း ေဆးလိပ္ေလးလက္ၾကားညႇပ္ၿပီး ႐ွဴလုိက္၊ ဖြာထုတ္လုိက္လုပ္ေနသူေတြေတြ႔ရင္ အသည္းယားလိုက္တာ၊ အလိုက္မသိတာလား၊ နားမလည္ရွာလို႔လားလို႔ ေတြးမိတယ္

ဇီ၀  ။    ။ ေနာက္ နံပါတ္ (3) ရပ္ေစခ်င္တာကေတာ့ အထိုင္မ်ားတဲ့ အေလ့အထပဲဗ်၊ ေခတ္အေျခအေနအရ လူတိုင္းဟာ အလြယ္တကူလုပ္ကိုင္လာႏုိင္တဲ့ စက္ပစၥည္းေလးေတြရွိလာေတာ့ အရင္တုန္းကေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္သြားရတာ၊ စက္ဘီးနင္းရၿပီးသြားရတဲ့ ခရီးမ်ိဳးသိပ္မရွိေတာ့ဘူး၊ တမင္ကိုလုပ္ယူမွသာ လမ္းေလွ်ာက္ျဖစ္တယ္။ ၿမိဳ႕ႀကီးမွာေနတဲ့လူေတြဆိုရင္ ပိုဆိုးတယ္၊ တိုက္ခန္းနဲ႔ ႐ံုးအလုပ္စားပြဲမွာ တစ္ေနကုန္အထိုင္ မ်ားလာတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ျဖစ္ႏုိင္သမွ် အထိုင္မမ်ားေအာင္ သတိထားသင့္တယ္။ 1 နာရီျခား တစ္ခါေလာက္ တလႈပ္လႈပ္ေနသင့္တယ္။ ေန႔တုိင္းခပ္ျပင္းျပင္း ေလ့က်င့္ခန္း 15 မိနစ္ေလာက္ ပိုလုပ္ေပးႏိုင္ရင္ အသက္ 3 ႏွစ္ပိုရွည္တယ္လို႔ သုေတသနေတြအရေတြ႕ခဲ့ရတယ္။ နာရီ၀က္ေလာက္လုပ္ႏုိင္ရင္ အေကာင္းဆံုးေပါ့ဗ်ာ။

ဒီဃ ။    ။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ေန႔စဥ္ 15 မိနစ္ေလာက္ စက္ဘီးနင္းတာရေအာင္လုပ္ေပးတယ္ဗ်၊ ဒါေပမဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတာ၊ ေဒါသထြက္တာေတြကေရာ လူကိုဖိစီးတာပဲ မဟုတ္လား

ဇီ၀  ။    ။ ဟုတ္တာေပါ့ဗ်ာ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ၊ ေဒါသထြက္တာေတြဟာ လူကိုအေတာ္ဒုကၡေပးတာဗ်၊ ကိုယ္မလိုခ်င္တဲ့၊ မျဖစ္ခ်င္တဲ့ဟာေတြ ျမင္ရၾကံဳရတဲ့အခါ ေဒါသထြက္တာတို႔၊ စိတ္ကသိကေအာက္ျဖစ္ရတာတို႔ေၾကာင့္ ၾကာရင္က်န္းမာေရးမွာ ႐ုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာေရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာမွာပါ ထိခိုက္ေစတာမို႔ ဒီနံပါတ္ (4) အခ်က္ကိုလည္း ထပ္ကာထပ္ကာ မျဖစ္လာေအာင္ ရပ္တန္႔ပစ္ဖို႔လိုတယ္။ စိတ္ကိုေျဖတတ္ဖို႔လိုတယ္။ အေကာင္းမျမင္စိတ္ ဟာ ႏွလံုးေသြးေၾကာေတြ၊ ဇီ၀႐ုပ္ျဖစ္ပ်က္မႈနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ ခုခံအားစနစ္ကို ထိခိုက္ေစတယ္။ မေကာင္းတဲ့ေကာ္တီေစာေဟာ္မုန္းေတြထြက္ေစတာမို႔ အမုန္းတရား၊ ေဒါသတို႔ မရွိသင့္ဘူး၊ အေကာင္းျမင္တတ္၊ ခ်စ္ခင္ခြင့္လႊတ္တတ္၊ ေမတၱာထားတတ္တဲ့စိတ္ေမြးျမဴသင့္တယ္။

ဒီဃ ။    ။ ေအးဗ်ာ၊ ဒီအမုန္းတရား၊ ေဒါသ စတဲ့ကိေလသာစိတ္ေတြကလည္း ရပ္တန္႔ရမွန္းသိေပမဲ့ စိတ္မထိန္းႏုိင္တာက အားနည္းခ်က္ တခုေပါ့ဗ်ာ … ဆက္ပါဦး

ဇီ၀  ။    ။ ေနာက္တစ္ခ်က္ နံပါတ္ (5) ကေတာ့ ငါလုပ္မွျဖစ္မယ္။ ငါ … ငါ ဆိုတဲ့ စိတ္မ်ိဳးမထားဘဲ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြေျပလည္ေအာင္ ကူညီပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္ဆုိရင္ ကိုယ္လည္းေပ်ာ္ရႊင္ စိတ္ဖိစီးမႈလည္းမရွိ ခႏၶာကိုယ္စနစ္လည္း ပိုေကာင္းတယ္။

ဒီဃ ။    ။ မွန္တယ္ဗ်၊ လူေတြနဲ႔ခ်င္ခင္ေအာင္ ကူညီေပး၊ ခ်ိဳသာစကားေျပာ၊ စိတ္ထားေကာင္းတဲ့ လူေတြဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈလည္းရွိ၊ ဘယ္ေနရာ၀င္ထြက္၀င္ထြက္ အားလံုးကေလးစား ခ်စ္ခင္ေနတာမ်ိဳးေတြ႕ေနရတယ္၊ လူေတြထဲ အ၀င္အထြက္ အသြားအလာနည္းနည္းလာတာနဲ႔အမွ် လူေတြနဲ႔ ကင္းကြားသြားတာပဲမဟုတ္လား၊ ၾကာရင္စိတ္ဓာတ္က်လာတာေတြ၊ မိတ္ေဆြထဲမွာ ၾကံဳရျမင္ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆုိ ေရာဂါဖိစီးလာတာေတာင္ ၾကားရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ သာေရး၊ နာေရး ၾကားရင္အတတ္ႏုိင္ဆံုး ေရာက္ေအာင္သြားေပးတယ္။ ဒါနဲ႔ အခုေျပာခဲ့တဲ့အခ်က္ေတြကို တစ္ၿပိဳင္နက္ေျပာင္းဖို႔ဆုိတာ လြယ္ပါ့မလားဗ်ာ

ဇီ၀  ။    ။ မွန္တယ္ ကိုဒီဃ၊ ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ရင္ ေျပာင္းလဲရမယ္ဆိုတာသိၿပီမို႔ တစ္ခုခ်င္းစလုပ္ေပါ့ဗ်ာ၊ ဥပမာ အရင္တုန္းက ေပါင္မုန္နဲ႔ ငါးေသတၱာစားခဲ့ၿပီး အခုလတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ကိုယ္တုိင္ခ်က္စားေတာ့မယ္ဆိုရင္ မနက္ဆို အရင္ကအခ်ိန္ထက္ ပိုေစာေစာအိပ္ရာထေပးရလိမ့္မယ္။ ေန႔လယ္စာ ထမင္းခ်ိဳင့္လည္းထည့္ရဦးမယ္ ဆိုရင္ ေစာေစာထခ်က္ဖို႔လိုတာပဲမဟုတ္လား။ Exercise ေလ့က်င့္ခန္းလည္း လုပ္ေပးႏုိင္တာေပါ့ဗ်ာ၊ ဒါကို Stress စိတ္ဖိစီးမႈႀကီးတစ္ခုလို႔ သေဘာမိထားသင့္ဘူးဗ်။ ေန႔စဥ္  ေန႔စဥ္ လုပ္ကိုင္ေပးျခင္းျဖင့္ အခ်ိန္ကိုအသံုးခ်တတ္ လာလိမ့္မယ္။ အလုပ္႐ႈပ္တယ္လို႔မထင္ေတာ့ဘဲ ေခ်ာေမြ႔လာမွာဗ်၊ ဒီစိတ္သေဘာထားနဲ႔လုပ္ေဆာင္ရင္ ဒီအခ်က္ကလည္း အေရးပါတဲ့နံပါတ္ (6) အခ်က္ေပါ့ဗ်ာ။

ဒီဃ ။    ။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ကအလုပ္တစ္ခုကေန တစ္ခုေျပာင္းလဲရမွာကို စုိးရိမ္ေၾကာင့္ၾကစိတ္ရွိတတ္တယ္၊ အဲဒါအေၾကာက္တရားေခၚရမလား၊ မျဖစ္ေသးဘဲ စိုးရြံ႕စိတ္ကလည္း လူတခ်ိဳ႕ကို ေတာ္႐ံုေျပာင္းလဲခိုင္းလို႔ မရဘူးျဖစ္ေနတာဗ်

ဇီ၀  ။    ။ လူေတြဟာ ကိုယ္မလုပ္ဖူးတဲ့အသစ္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို လက္ေတြ႕မလုပ္ၾကည့္ရေသးခင္ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ႀကိဳတင္ေၾကာက္ေနတတ္တာကလည္း အလုပ္မျဖစ္ဘူးဗ်၊ အမွန္က ေတြးေၾကာက္ေနမဲ့အစား လက္ေတြ႕လုပ္ၾကည့္လိုက္၊ အားသာခ်က္အားနည္းခ်က္ေတြဟာ တကယ္လုပ္တဲ့သူမွ ေတြ႔သိျမင္ရတာဗ်၊ က်န္းမာႏုပ်ိဳခ်င္ရင္ ေရွ႕မွာကၽြန္ေတာ္ေဆြးေႏြးခဲ့တာေတြ ဟုတ္၊ မဟုတ္ လုပ္ၾကည့္မွသိမွာ၊ မလုပ္ေသးဘဲ ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ႀကိဳေတြး၊ ႀကိဳၿပီးေၾကာက္ေနရင္ေတာ့ ဘာမွမလုပ္ျဖစ္ဘဲ က်န္းမာႏုပ်ိဳဖို႔ အလွမ္းေ၀းလိမ့္မယ္၊ ႀကိဳတင္ေတြးၿပီးလုပ္ရမွာေၾကာက္ေနတဲ့ အခ်က္ နံပါတ္ (7) ကိုလည္း ေရွာင္ေပါ့ဗ်ာ။

ဒီဃ ။    ။ ကိုဇီ၀ေျပာတဲ့ အခ်က္ေတြဟာ တကယ့္ကိုသိသင့္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ထပ္ျဖည့္လိုက္မယ္၊ အဲဒါကလည္း ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္ ညည အင္တာနက္၊ ေဖ့စ္ဘြတ္၊ အီးေမးလ္ၾကည့္ရင္း ေန႔တုိင္းညဥ့္နက္နက္သြားတယ္၊ မနက္႐ံုးခ်ိန္မီေအာင္ မနည္းထရတာအိပ္ေရးမ၀ဘူး၊ မွန္ထဲၾကည့္ရင္မ်က္ခြံေတြမို႔လိ္ု႔၊ လူငယ္ေတြဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ့္ထက္ ပိုဆိုးလိမ့္မယ္

ဇီ၀  ။    ။ ဟုတ္တယ္၊ တစ္ကမ႓ာလံုးက ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြ၊ လူငယ္ လူႀကီးအကုန္ထင္ပါရဲ႕ဗ်ာ၊ ဒီအခ်က္ကလည္း အေရးႀကီးတာမို႔ ခ်က္တင္လုပ္၊ ေဒါင္းလုပ္၊ ေဖ့စ္ဘြတ္တင္တာေတြေၾကာင့္ ကုန္ရတဲ့အခ်ိန္နဲ႔ အိပ္ေရးမ၀ျဖစ္တာေတြ ရပ္သင့္ၿပီ။ ဒါေတြကလည္း က်န္းမာေရးျပႆနာ၀င္လာမွာ မုခ်ပဲဗ်ဆိုတာေျပာရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္ၾကပါစို႔။

 

 

 

Credit: ေဒါက္ေထြး (ေဆး/မန္း)

Health Digest Journal

Vol: 13, No: 50, 21 - 9 - 2016