/
news/က်န္းမာေရး-z/ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ-သို႔-ဂႏိုေရာဂါ

ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ (သို႔) ဂႏိုေရာဂါ

Category
က်န္းမာေရး (A-Z)

          ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါဆုိတာ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးႏွစ္မ်ိ္ဳးလံုးမွာျဖစ္တတ္တဲ့ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေသာ ဘက္တီးရီးယားတစ္မ်ိ္ဳးေၾကာင့္ျဖစ္ေသာေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဆီးႁပြန္၊ အစာေဟာင္းအိမ္၊ လည္ေခ်ာင္းေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြမွာဆုိရင္ သားအိမ္ေခါင္း မွာလည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။

          မိခင္မွာေရာဂါပိုးရွိရင္ ေမြးဖြားခ်ိန္မွာ ကေလးကိုကူးစက္ႏုိင္ၿပီး ကေလးေတြမွာ မ်က္လံုးကိုအထိမ်ားပါတယ္။

          ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါက အေတြ႕မ်ားတဲ့ေရာဂါတစ္မ်ိ္ဳးျဖစ္ၿပီး မ်ားေသာအားျဖင့္ ေရာဂါ လကၡဏာမျပတဲ့အတြက္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံထားရမွန္းေတာင္မသိၾကပါဘူး။ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ႏုိင္တဲ့ေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ႏုိင္တဲ့နည္းလမ္းေတြကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံမႈကိုေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊ လိင္ဆက္ဆံတုိင္း ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ဘက္အေပၚသစၥာရွိျခင္းတုိ႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

        ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေရာဂါလကၡဏာျပေလ့မရွိပါဘူး။ ေရာဂါလကၡဏာေပၚလာၿပီဆုိရင္ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္း မ်ားစြာမွာျဖစ္ႏုိင္ေသာ္လည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ မ်ိဳးပြားအဂၤါတစ္ဝိုက္မွာ ေရာဂါ လကၡဏာျပေလ့ရွိပါတယ္။

1. မ်ိဳးပြားအဂၤါလမ္းေၾကာင္းတြင္ျဖစ္ေသာ ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ

အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္

- ဆီးက်င္ျခင္း

- လိင္တံထိပ္မွာ ျပည္ကဲ့သို႔ေသာအရည္မ်ားထြက္ျခင္း

- ေဝွးေစ့ေရာင္ျခင္း၊ နာျခင္း

အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္

- မိန္းမကိုယ္မွ အရည္မ်ားဆင္းျခင္း

- ဆီးက်င္ျခင္း

- ဓမၼတာလာခ်ိန္မဟုတ္ဘဲ ၾကားခ်ိန္မ်ားတြင္မိန္းမကိုယ္မွေသြးဆင္းျခင္း (ဥပမာ - လိင္ဆက္ဆံၿပီးခ်ိန္တြင္)

- ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း

- သားအိမ္ေအာင့္ျခင္း

2. ခႏၶာကိုယ္အျခားေနရာမ်ားတြင္ျဖစ္ေသာ ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ

(1) အစာေဟာင္းအိမ္

        စအုိယားျခင္း၊ စအိုမွ ျပည္ကဲ့သို႔ေသာအရည္မ်ားဆင္းျခင္း၊ အိမ္သာသံုးစကၠဴ တြင္ ေသြးခဲရဲရဲမ်ားပါလာျခင္း၊ ဝမ္းသြားလွ်င္ ညႇစ္ရျခင္း

(2) မ်က္လံုး

        မ်က္စိနာျခင္း၊ အလင္းေရာင္ကိုမခံႏိုင္ျခင္း၊ မ်က္စိတစ္ဖက္ (သို႔) ႏွစ္ဖက္စလံုးမွ ျပည္ကဲ့သို႔ေသာ မ်က္ဝတ္မ်ားထြက္ျခင္း။

(3) လည္ေခ်ာင္း

        လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ လည္ပင္းအက်ိတ္မ်ားႀကီးျခင္း

(4) အဆစ္မ်ား

        အဆစ္တစ္ခု (သို႔) အဆစ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ဘက္တီးရီးယားပိုးဝင္ၿပီး ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ ပိုးဝင္တဲ့အဆစ္ေတြမွာ ပူ၊ နီ၊ ေရာင္ၿပီး အလြန္အမင္းကိုက္ျခင္း (အထူးသျဖင့္ လႈပ္ရွားမႈျပဳလွ်င္)

ေရာဂါျဖစ္ေသာအေၾကာင္းအရင္းမ်ား

        ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါက Neisseria gonorrhoeae ဆိုတဲ့ ဘက္တီးရီးယားပိုး ကူးစက္ခံရျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ဒီပိုးက လိင္ဆက္ဆံစဥ္မွာ တစ္ဦးမွတစ္ဦးသို႔ ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏုိင္ေခ်မ်ားေသာအခ်က္မ်ား

1. လိင္ဆက္ဆံဖက္မ်ားျခင္း

2. ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါျဖစ္ဖူးျခင္း

3. အျခားလိင္မွတဆင့္ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ားရွိျခင္း

ကုသျခင္း

        ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါကိုကုသမႈမခံယူပါက သားအိမ္ႏွင့္သားဥႁပြန္ေတြကို ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားၿပီးမ်ိဳးပြားအဂၤါမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္းေရာဂါျဖစ္ၿပီး သားဥႁပြန္မွာအမာရြတ္ျဖစ္ေစတဲ့အတြက္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ မ်ိဳးတံုးျခင္းျဖစ္ႏုိင္ေခ်မ်ားပါတယ္။ ဒီေရာဂါက ခ်က္ခ်င္းကုသမႈခံယူဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ Ceftriaxone၊ Gemifloxacin၊ Azithromycin၊ Gentamicin စတဲ့ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို အသံုးျပဳၿပီး ကုသႏိုင္ပါတယ္။

လိင္ဆက္ဆံဖက္အတြက္ ကုထံုး

        လိင္ဆက္ဆံဖက္မွာ ေရာဂါလကၡဏာမရွိရင္ေတာင္ စစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ၿပီးကုသမႈခံယူရပါမယ္။ ကုထံုးကေတာ့ အတူတူပါပဲ။ လိင္ဆက္ဆံဖက္ႏွစ္ဦးစလံုးကုသဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ ကုသမႈခံယူထားသူဆီကေန ျပန္ၿပီးကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

ကေလးမ်ားအတြက္ကုထံုးမ်ား

        ေရာဂါပိုးရွိတဲ့မိခင္မွ ေမြးဖြားလာတဲ့ကေလးေတြကို ေရာဂါပိုးကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ေမြးၿပီးၿပီးခ်င္းမွာ မ်က္စဥ္းခပ္ ေပးထားရပါမယ္။ မ်က္စိမွာေရာဂါပိုးဝင္တဲ့လကၡဏာေတြေတြ႕ရရင္ေတာ့ ပိုးသတ္ေဆးေပးရပါမယ္။

ကာကြယ္ျခင္း     

1. လိင္ဆက္ဆံတုိင္း ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳပါ။ လိင္ဆက္ဆံမႈကိုေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း ကေတာ့ ေရာဂါကာကြယ္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ အေသခ်ာဆံုးပါပဲ။ လိင္ဆက္ဆံေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုဆက္ဆံမႈမ်ိဳးပဲျဖစ္ျဖစ္ ကြန္ဒံုးသံုးပါ။

2. မိမိ၏လိင္ဆက္ဆံဖက္ကို လိင္မွတဆင့္ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ား ရွိ/မရွိ စစ္ေဆးပါ။ မိမိရဲ႕လိင္ဆက္ဆံဖက္ကို ဆီးပူေညာင္းက်အပါအ​ဝင္ လိင္မွတဆင့္ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ားစစ္ေဆးပါ။ မရွိရင္ စစ္ဖုိ႔စိတ္ဆႏၵရွိ/မရွိေမးၿပီး စစ္ေဆးေစပါ။

3. ပံုမမွန္တဲ့လကၡဏာရွိသူေတြနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမျပဳပါနဲ႔။ မိမိရဲ႕လိင္ဆက္ဆံဖက္မွာ ဆီးပူျခင္း၊ မ်ိဳးပြားအဂၤါတစ္ဝိုက္တြင္ အကြက္မ်ား၊ အနာမ်ားရွိျခင္း စတဲ့ေရာဂါလကၡဏာေတြရွိရင္ လိင္ဆက္ဆံမႈမျပဳပါနဲ႔။

 

Dr. Mya Myo Myo Swe

www.drmyanmar.com